- ik kom en ga ik ga en kom de hele wereld om -

 vervolg van de reis die begon In Helsinki

6 september. … en eeuwig zingen de bossen…

Om 9h30 vertrekt onze volgeladen bus naar Riga, hoofdstad van Letland.. Eerste deel van de rit, 130 km naar Parnu, bekendste Letse vakantie-badplaats. We rijden langs uitgestrekte bossen met hier en daar een eenzaam romantisch uitziend huisje.

Het regent de ganse weg waardoor ons stadsbezoek noodgedwongen in het water valt. IJzig koud is het ook. Onze gids wil ons wel “zijn” zee met het brede zandstrand tonen. Déjà vu: grijs, ijzige wind, krijsende meeuwen. Niets nieuws voor ons.

We wandelen wel door de villawijk, op naar de warmte en de lunch. We eten Mexicaans, of toch in een Mexicaans uitziend restaurant.

In de late namiddag settelen we ons in het Talinnk Hotel voor de drie volgende nachten en doen ons tegoed aan het hotelrestaurantbuffet.

We duiken in ons ‘twin’bedje in weer eens een piepklein kamertje. 

vervolg van de reis die begon in Helsinki

Tijd voor de ferry van Helsinki naar Talinn, hoofdstad van Estland, het land waar 'Skype' werd uitgevonden

4 september. Talinn verkennen ,

comfortabel met de bus tot in de baai van Talinn vanwaar we nog eens kunnen genietenvan

het prachtig zicht op de stad.

We verkennen verder te voet door de heel smalle straatjes de pittoresque oude stad. We stappen langs de twee oriëntatiestraatjes: het Korte Been (smalle trappenopgang voor het gewone volk) en het Lange Been (breder voor edelen, handelslieden met koetsen en paarden), langs de muur die de stad in twee verdeelt.

We starten bij het Toompea (Domberg) Kasteel, de Dom Kerk, de Russisch-orhodoxe kathedraal van Alexander Nevskij. We werden uitgezwaaid door een van de bedelende vrouwtjes onderaan de trappen naar de kathedraal en bijna doodgeknuffeld door een groep jongeren met bordjes 'Free Hugs' wat ons later ertoe aanzette onze eigen "free hugs" te creëren let op hun schoenen: om snel weg te spurten als de politie eraan komt?

We wandelen een stukje over de stadsmuur met zijn vele overblijvende wachttorens. De bekendste is “Kiek in de Kök” ofwel “kijkje in de keuken”, een massief bouwwerk dat zijn naam dankt aan het feit dat, volgens de overlevering, de soldaten door de schietgaten in de keukens van de huizen van de stad konden kijken. Er zijn nog meer merkwaardige torens zoals de Maagdentoren de gevangenis voor meisjes van lichte zeden of Dikke Marghareta die indruk moest maken op de schepen die voorbijvoeren en later gebruikt werd door de Russische geheime politie voor politieke gevangenen.

Op het raadhuisplein gedomineerd door het 600 jaar oude enig overgebleven gotisch stadhuis van Noord-Europa genoten we gisteren al van het zonnetje op een van de vele terrasjes.

Na de lunch in de oude stad is het terug de bus in naar het kasteel van Catharina de Grote, gebouwd in opdracht van peter de Grote, het Kadriorgpaleis en de villawijk die er rond ontstond, begin 18^eeeuw. Heerlijk zonnetje, lekker warm, het is genieten van al het moois en de wandeling door het park.

Na een korte pauze in het hotel is het verzamelen voor een middeleeuws diner in het bekende restaurant Peppersack. Middeleeuws donker was het daar maar lekker.

Nog geen zin om naar bed te gaan dronken we in goed gezelschap nog een slaapmutsje op de aantrekkelijk verlichte ruime marktplaats. We stapten naar huis in ijltempo langs het Korte Been, zuchtend en puffend proberend de “trekkers” te volgen die gezwind de wel heel steile donkere trappenstraat opliepen.

5 september. Daguitstap naar Lahemaa Nationaal Park.

We mogen uitslapen want de bus en zangergids Roman verwachten ons pas om 9h30. We rijden zo’n 60 km langs uitgestrekte bossen, datcha’s,vissersdorpjes, villa’s langs de Finse Golf. Terwijl we braaf naar de uitleg van de plaatselijke gids luisteren, in een prachtig landschap bij een meer, aangenaam weer,was er een muggenaanval. De tamtam deed zijn werk: bus toeristen aangekomen! Vers bloed! Ten aanval!

Daar leerden we dat in Estland de kinderen uit de zee gehaald worden, achter een boldersteen, de kinderkei en niet van de ooievaar of uit een bloemkool.

Met deze wijsheid in ons hoofd rijden we naar Sagadi Manor House, thuis van de “heren en dames”. We lunchen in het hotel-restaurant in de tuin, mooie locatie, vreemd onbekend eten…

Na deze welgekomen onderbreking, ’t is intussen héél warm, terug de bus in naar een andere ‘mansion’ Palmse. Daar kunnen we wijn proeven. Heeft Estland dan eigen wijn? "Ja, we hebben zeker wijn: van appel, bessen, krieken…"

We mogen rondneuzen in de kleedkamer van de adellijke dames, en halen er ons hartje op aan de mooie kostuums en eigenlijk nog best draagbare cape's en jassen

En 's avonds zit ik op de eerste rij om de chefkok aan het werk te zien, of was het de afwasser...

6 september. … en eeuwig zingen de bossen…

Om 9h30 vertrekt onze volgeladen bus naar Riga, hoofdstad van Letland..

Ik bedacht opeens dat we ook nog met de téléphérique  de berg opgegaan zijn. We hebben er toen het prachtige park Palheiro bezocht, in een heerlijk zonnetje. We zagen de trots van Madeira : de drakenbloedbomen, genoemd naar de rode kleurstof die ze voortbrachten. Vroeger in het wild op de zuidkust, nu alleen nog in aangelegde tuinen rond Funchal. In onze hoteltuin staan ook een paar oude exemplaren.

En er zijn nog meer mogelijkheden om de lucht in te gaan, hoewel we ze deze keer niet gezien hebben. Dit jaar geen luchtballon, geen zeppelin, geen helikopter, geen van de drie hebben we ooit al uitgeprobeerd.

En dat brengt mij op de eerste vluchten naar het eiland. De eerste passagiers vlogen van Southampton, via Lissabon, naar Funchal en landden in het midden van de baai, op het water. Een ticket kostte toen, in 1949,  het equivalent van nu ong 2.000,00 Euro. Pas in 1964 werd de luchthaven van Santa Cruz ingehuldigd. De eerste vliegtuigen waren aangepaste oorlogsvliegtuigen.

Wat mij dan weer bij de oorlog brengt. Een Frans schip werd getorpedeerd in de baai van Funchal en zonk. De stad zelf werd tweemaal gebombardeerd in 1917. Madeira leed vooral door het wegblijven van toeristen en de belemmering van de invoer, o.a. van voedsel. Hun wijn, die na de suikerperiode hun voornaamste (export)product werd en de gekende broderiewerkjes, speciaal opgezet voor de toeristen in de crisistijd rond 1850, sterk gepromoot en tot bloei gebracht door een Engelse lady, geraakten niet meer aan de man. Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor de Tweede Wereldoorlog, hoewel Portugal toen neutraal bleef.

Nochtans was het niet allemaal kommer en kwel. Nadat Gibraltar gebombardeerd werd besloten de Britten de bevolkking te evacueren o.a. naar Madeira. In 1940 kwamen er ongeveer 2000 personen, meest vrouwen, aan. Ze waren zéér welkom, vulden de hotels, café's en winkels. De stad kwam weer tot leven. Tot groot jolijt van de inheemse mannen gaven de dames (sommigen trouwden er) een nieuw élan aan het  conservatieve Funchal, waar tot dan vrouwen nog niet alleen mochten buiten komen, laat staan roken en van de zon genieten op de bankjes langs de boulevard.  

                                         Wat wij nu gelukkig wel mogen...

In het begin was er een vulkaan. Die barstte uit onder de zee, zolang tot de top van de berg boven de zee uitstak en een eiland werd :  Madeira, 58 km lang en 23 km breed, ongeveer 250.000 inwoners, 980 km van Lissabon, 800 km van de Marokkaanse kust.

 eiland in de zon   Y   bloemeneiland   Y eiland van eeuwige lente

 Q  Geen schrik voor een aswolk : de laatste uitbarsting was 1,7 miljoen jaar geleden. De vlucht erheen verliep zoals het altijd zou moeten zijn : vlotte check-in, stipt vertrek, voldoende beenruimte en zelfs meer, de Thomas Cook charter was helemaal niet volgeboekt, zachte landing op de landingsbaan in zee, en direct al zon. 

 Wie wil naar Madeira in de winter ? Onze taxichauffeur beweerde dat volgens hem niet 100 % maar 150 % van de bevolking in de toeristische sector werkt . Madeira is nochtans geen strandeiland, geen fijn zand, niet stoeien in de zee, een rots in de branding, niet echt geschikt voor een kinder-vakantie. Oudere mensen, ja,  om nog een beetje zon te happen voor de donkere winterperiode hier, jonge mensen met hun stapschoenen al aan, klaar voor de verkenning, de trektocht langs de levada's, de water"snelwegen". 

De eerste irrigatiekanalen werden al aangelegd bij de kolonisatie in 1420. Het water van de bergen werd gekanaliseerd, naar beneden gevoerd en de aftakkingen, met sluizen, bevloeiden de landerijen en plantages.  In het midden van de 19e eeuw werden nog langere levada's aangelegd door de staat en het water wordt verkocht aan de boeren over gans het eiland.  

'Ons' hotel op de door zee omringde rots voelde als thuiskomen. We waren hier dan ook al voor de zesde keer wisten ze ons te vertellen. We krijgen niet genoeg van dit kleine eiland, waar de temperatuur al elke keer heel aangenaam was, zelfs in de stormweek die we er eens meemaakten. We komen voor de rust, de ontspanning zonder inspanning, geen drukte aan het zwembad, rustig ontbijten en zelfs in de hoofdstad Funchal is het rustig wandelen en genieten, tenminste als er geen cruiseschip in de haven ligt. Dat checken we vooraf, vanop onze cliff zien we de mastodonten aanmeren.

En iedere keer weer staan we versteld van de bloemenpracht. In de lente zijn de bloemen er uitbundiger, bloeien de jacaranda's langs de lanen, is het park één grote bloementuin. Nochtans is het najaar ook niet te versmaden :

wordt vervolgd  

                                                                                                     http://oma-moetje.skynetblogs.be

aanpassingen : mijn hele reisblog ligt door elkaar, foto's verdwijnen in het decor, stukken tekst ook. Het zijn posten uit het verleden, ik doe niets om dit te herstellen : ik kijk naar de toekomst en doe mijn best om volgende postjes weer naar mijn eigen tevredenheid te plaatsen. Alleen de titel moet ik proberen terug op de juiste plaats te krijgen...

... en daar slaag ik dus maar niet in... Ik zie wel dat dit niet alleen bij mij het geval is, dat de titel helemaal aan de zijkant staat... en mijn zijkolommen staan in koeien van letters, weet ook niet hoe ik dit normaler krijg. OK, dit is geen zwaar probleem, makkelijk te lezen zo...

In het leven komt het er op aan hoe men het voelt en niet hoe het is

Onze trip duurde 3 u en er waren napkins aan boord van de comfortabele vlucht van Icelandair. Wij hadden 5 dagen nodig om een héél klein stukje IJsland te veroveren.

Het sneeuwde. De wind was ijzig koud. Toch doken we met z’n allen, nog voor we echt een voet aan wal gezet hadden, in de Blue Lagoon in Grindavik, een warme bron dampend water tussen 39° en 45° graden vol weldoende  mineralen. We genoten  ondanks het feit dat onze oren bijna van ons hoofd vroren en we moesten wennen aan de gezamenlijke kleedkamers en douches waar het  naakt rondhotsen vanzelfsprekend geacht werd. Opgefrist, 10 jaar jonger volgens de plaatselijke info, kwamen we aan in ons hotel. De bar zat vol mannen, de hotelmadelief goed voorzien van poten en oren deed hard haar best, ze keken hun ogen uit maar trapten niet in de val. Ze waren in het restaurant spontaan in een koorzang uitgebarsten, heel stemmig en niemand keek ervan op, heel gewoon blijkbaar.  Daarbij zonk onze Happy Birthday voor een jarige resigenote in het niet.

 Good night is “góđa nótt” in Icelandic. It has a soft and cuddly sound  stond op de rugzijde van onze Icelandair vliegtuigzetel. En we hadden een góđa nótt maar daarvoor waren we niet gekomen. Na een stevig ontbijt vertrokken we gepakt en gezakt richting  Selfoss.  Opeengepakt als haringen in een ton in onze 4WD-auto,  een grote jeep met heel hoge instap, gluurden we door de raampjes naar het prachtige sneeuwlandschap dat in de opkomende zon voorbijgleed, wijds en wit.

We luisterden aandachtig naar onze gids, die in haar beste vlaams alle wetenswaardigheden over ĺsland uit de doeken deed. Ja vlaams, ze heeft zo’n 20 jaar geleden haar hart aan IJsland verloren, besloten te blijven en daar haar bestaan opgebouwd. Ze heeft samen met een rasechte IJslandse timmerman een B & B aan de oostkust. Ze wees ons op de oude vulkanen en de overal bovenuittorende Hekla, nog actief. De vulkanen en de aarde sliepen gelukkig allemaal. Kleine 

 
vulkaanuitbarstingen, kleine aardbevingen ?  Geen paniek “de mensen zijn dat gewoon”. IJsland is een vulkaaneiland en ligt op een breuklijn. Heel onvruchtbaar, alles ingevoerd, zelfs de elanden, en pas bewoond sinds ong 900. Positief is dan weer dat ze overal warmwaterbronnen hebben, energie komt hier overal uit de ondergrond. Of van de  waterkrachtcentrales, de neerdonderende watervallen. Ze wees ons ook op de enige begroeiing die we zagen, een soort mos. Gemakshalve was het voor ons ‘IJslandsmos’, maar neen, het had een naam, vrij vertaald  linkshangend monniksmutsmos, of zoiets.

 We weken af van het rechte pad en reden, gleden, langs een onzichtbare weg naar de kust. De zwarte zee, letterlijk. Een pikzwart strand sterk contrasterend met de wilde schuimende golven en de witte sneeuwvlakte erachter. We zagen al lichtblauwe sneeuw, nu zagen we zwarte sneeuw op het 
strand. Een ijzige wind sneed ons de adem af. Niet tevreden over het weer, leerde de gids ons, wacht vijf minuten. De leuze van de IJslanders. En inderdaad, we kregen op onze tocht met alle weertypen te maken. Bij de volgende stop, de Skőgar waterval, schitterde de zon en zorgde voor een wit-blauw blinkend schouwspel.

Bij Anna frā Moldnŭpi op de authentieke ‘working farm” werden we weer warm en verdreven we onze honger met een heerlijke lunch. 

Op naar Skogafoss, de volgende indrukwekkende waterval. Onderweg zagen we veel kleine kerkjes. Waren de mensen hier zo katholiek ?  Neen, integendeel, men is hier zeer vrij in het beleven van zijn Luthers geloof en als een boer een kerkje bouwde op zijn grondgebied moest hij geen belasting betalen. Slimme boeren.

Thorsmörk, vallei van Thor, vallei van de dondergod. We hotsen en botsen over een ijs-sneeuwvlakte, door kleine riviertjes, gilletjes slakend tot groot jolijt van onze chauffeur. Een onvergetelijke rit niet alleen door het avontuur maar ook door de spectaculaire natuur, het lichtblauwe water, de witte uitgestrektheid, de wit-zwarte bergen, de blauwblinkende “gletsjer-die-ooit-een-eiland-was”, de stralende zon in de helblauwe lucht. Dat dit

 

alles niet zo onschuldig is blijkt als we moeten ter hulp snellen om een in het ijsgezakte jeep te takelen. We spelen bovenop ons avontuur ook nog eens ramptoerist, blij dat het onze jeep niet is.

 Terug in de warme auto moeten we onverrichterzake terugkeren : een té hoge ijswal belet ons het riviertje over te steken, er is geen doorkomen aan ondanks de verwoedde pogingen van de chauffeur.

 We gaan slapen met dikke vlokken en ’s morgens ligt er een verse laag sneeuw op het mooie landschap voor het hotel.

De gouden cirkel staat vandaag  op ons programma, een rondrit langs IJslands bekendste natuurfenomenen. De

 
indrukwekkende Gullfoss waterval zien we half bevroren, een verbazingwekkend zicht. We wandelen langs de kloof, de helling op, naar warme koffie en toeristenwinkeltje. In de koude wind komen dikke jassen, mutsen, sjaals, handschoenen goed van pas, Beladen met souvenirs hoppen we weer in onze jeep richting Langjokull voor een rit met de sneeuwscooters. We hijsen ons in een warm pak, overschoenen, bivakmuts, helm, warme handschoenen, kiezen een scooter uit en weg zijn we in een lange rij de onmetelijke sneeuwvlakte in. Wit wit wit, niets anders dan wit. 

 …de grond is wit, de nevel wit, de wolken waar nog sneeuw in zit zijn wit…Wat zwijgend toverland is dit ? J.van de Waals  

 WIT dus ! We volgen de begeleider, proberen niet af te wijken want dan kom je ‘in het veld’  terecht zoals sommigen het uitdrukten. “Het veld” dat is diepe sneeuw waar je met de grootste moeite terug uitraakt, waar je omkantelt, plots naast je motor staat en verbaasd staat te kijken “hoe kan dat nu”, waar je je duozitter in de sneeuw verliest, waar je plots helemaal alleen in een witte wereld bent tot je ook de kleine berghelling overgewipt bent en de colomne voor je er plots weer is. Het is veel te vlug voorbij. Te traag gereden en te kort, volgens de stoersten onder ons. Een avontuur waar ’s avonds bij een drankje alle ervaringen aan bod komen en we krom liggen van het lachen met alle commentaar. Bovendien begaf de achterwielaandrijving van onze 4x4 het en glibberden we traag over de besneeuwde onbestaande wegen.

 Na, weer eens, een heerlijk middagmaal met de plaatselijke lekkernij, geplette koude schapeklootjes (zoals onze gids het op z’n vlaams noemde) wandelen we in Haukadal, aan de rand van  het onbewoonde binnenland, naar de geiser Strokkur. Het kokend water spuit hoog in de lucht, te vlug voor een geslaagde foto, een dampwolk achterlatend. Niet alleen de hoge waterfontein is mooi maar de start ervan, de grote blauwe waterbel die eerst tevoorschijn komt is even fascinerend. Na een wandelingetje langs de dampende, kokende ondergrond leren we alles hierover in het kleine museum.

  Terug de jeep in, naar ons hotel in Selfoss, door de prachtige natuur en met een stop aan de witte kerk van het bisdom Skalholt. Ons 4-sterrenhotel, waar de sauna niet werkt en de ene kamer niet kan douchen wegens bijna kokend water, de andere wegens te koud water of gebrek aan water. Eén ding heeft het water overal gemeen : het ruikt licht naar zwavel maar alle dames zijn het erover eens dat we een heel zacht aangenaamvoelend velletje hebben.

We starten de dag met een bezoek met uitleg en demonstratie aan een paardenboerderij. We zagen al elke rit langs de weg kleine paardjes staan, in weer en wind. Nu leren we dat dit hun biotoop is, ze voelen zich goed zo. IJslandse paardjes moeten raszuiver blijven en eens een paardje uitgevoerd mag het nooit meer terugkeren. Hopelijk heeft het dan geen last van heimwee. Een groepje jonge cursisten tonen zich van hun beste kant en geven ons de kans de paardjes van dichtbij te bewonderen.

Allemaal samen gezellig in de grote bus na dit intermezzo rijden we

richting Thingvellir, een van de vier nationale parken. Hier had sinds 930 het Alþing plaats, een jaarlijkse zomerse bijeenkomst van iedereen die een beetje belangrijk was in IJsland, om zaken te doen, recht te spreken, wetten uit te vaardigen, kortom waar alles van levensbelang geregeld werd. De eerste democratie van Europa, eerste parlement ter wereld. Alles terug te vinden in de saga’s, de geschiedenis van IJsland. De diepe kloven, ondergrondse waterbronnen,  watervallen, verzakkingen, het grote blauwe meer, de rivier, een bruggetje en de kerkgebouwen als enige teken van menselijke aanwezigheid, maken indruk maar kunnen niet tippen aan de echo-weerkaatsende hoge lavamuur, de Almannagjà, “alle-mensen-kloof”,  de breuk tussen het Noord-Amerikaanse en het Europese continent, met de brede, diepe, uitgestrekte vlakte als scheiding. Hier drijft IJsland met 1 à 2 cm per jaar langzaam uit elkaar. Men zou er de koude en de scherpe wind door vergeten.  

Die laten zich niet vergeten, de natuur doet er nog een schepje bovenop ! Terwijl we verder  rijden begint het te sneeuwen. Niets dan wit om ons heen, de lege vlakte, de bergen, de lucht, de weg : niet van elkaar te onderscheiden. “ Het is héél stil op de bus, spannend. De bus blijft

langzaam rijden tussen de gele paaltjes die de weg markeren. Zonder die reflecterende gele stipjes is men hier reddeloos verloren ! Een zucht van verlichting als we eindelijk op een asfaltbaan zonder sneeuw terechtkomen en nu gezwind verder rijden naar Reykjavik, de meest westelijke hoofdstad van Europa en de meest noordelijke hoofdstad van de wereld.  

We eten bij Lœkjarbrekka, lekkerbekje? Zo klinkt het in onze vlaamse oren, maar neen, water en bruggetje betekent het. Het is er wel lekker en gezellig. Toch moeten we weer de koude in, langs het meertje bekend om de vele soorten watervogels en gedeeltelijk gevormd door ondergrondse bronnen, naar het stadhuis waar onze gids op een hele grote map zal aanduiden welk (klein) deeltje van IJsland we gezien hebben en haar dorpje aan de oostkust. Helaas, de map werd

opgerold om plaats te maken voor alle deelnemers aan een schaaktornooi. Stilte !

We wandelen  verder naar de Evangelisch-Lutherse kerk die uittorent boven de stad, de Hallgrſmskirkja. Als extraatje wil onze gids ons meetronen naar het beeldenpark maar de boodschap komt niet goed over, iedereen blijft zich vergapen aan het sober interieur van de grote kerk en sijpelt traag naar buiten. Geen tijd meer want we worden op een afgesproken uur verwacht in het openluchtmuseum, een IJslands Bokrijk speciaal voor ons geopend.

 Onder een stralende zon keuren we de kleine huisjes, het kerkje, de boerderij. De blonde IJslandse gids is een grapjas. In de kerk worden de mannen van de vrouwen gescheiden. Weet iemand waarom, vraagt hij. Niemand geeft het juiste antwoord : omdat de vrouwenkant kouder is dan de mannenkant ! En dat in het meest vrouwvriendelijke land…

Volgende bezienswaardigheid : Perlan, de Parel waarvan we de koepel allang hadden zien blinken in de zon. Vanop het observatiedek bewonderen we de stad maar vluchten vlug terug naar binnen, onder de glazen koepel dichtbij de winkels en het draaiend restaurant.

En dan : vrije tijd. De voetpaden in de winkelstraat zijn sneeuwvrij door ondergrondse verwarming. Genoeg winkels en kaffi-huizen om onze laatste duizenden krőnur uit te geven.

In het hotel wacht ons nog een afscheidsdiner, op de achtste verdieping, grote panoramavensters met een prachtig zicht op de lichtjes van de stad. We genieten nog een laatste maal van het heerlijke eten, de goede, ingevoerde wijn, van elkaars gezelschap, drinken nog een laatste brennivin want morgen is het vroeg dag richting thuis.  

Het noorderlicht hebben we niet gezien. ..

Einde van een onvergetelijke tocht in een verbazingwekkend land. Crisis ? IJsland failliet ? Niets van gemerkt. Veel ijs in IJsland, tja, 't was winter, en het echte vuur kwam pas als we al weg waren.

De  Eyjafjallajokull vulkaan werd actief. Eerst een prachtig schouwspel van vuur, daarna dreef een aswolk over Europa en legde alle luchtverkeer lam. En waarschijnlijk is dit nog niet het einde van de IJslandse vulkanen…

Reisagentschap  www.ctt.be

B&B Hjǎ Marlin  www.bakkagerdi.net   

Hotel Anna         www.hotelanna.is   wie is Anna ? 

Reykjavik         Hotel Raddisson Blu Saga  www.radissonblu.com/sagahotel-reykjavik  

Selfoss            Hotel Selfoss www.selfosshotel.is/English/Home

ZWITSERLAND

 Twee dagen doorgebracht in mijn geboortestreek, was lang geleden, en ik was onder de indruk. Zo dikwijls was ik met nichtjes en kozijntjes tot aan het 'Engels kerkhof' gestapt toen ik samen met mijn broertjes op vakantie was bij mijn grootouders. De tantes en nonkels die zo ver woonden, het was altijd een hele rit van Gent naar daar. Dat deed je niet zomaar, het was een hele onderneming. Geen autostrade, op hobbelige kasseibaantjes door alle dorpen en dorpjes met een auto die nu oldtimer is. Ik dwaal af.

Op stap dus in de Westhoek, zoals onze uitstap zijn officiële naam kreeg. In Ieper op de grote Markt werden we gedropt, na een koffietje om te bekomen van de lange-file-rit, stapten we eerst het Flanders Field Museum binnen. Onze Ieper-dag stond immers in het teken van Den Grooten Oorlog. Na een smakelijke lunch stond de gids de ganse namiddag tot onze beschikking. En we hebben het geweten... Eerst een zeer interessant en goed becommentarieerd wandelingetje door Ieper,

daarna de bus in voor een rondrit langs de Ypres Salient, de

boogvormige frontlijn rond Ieper. Voor een aantal dames een volkomen nieuwe ervaring, hier waren ze nog nooit geweest. En de uitleg was interessant, boeiend. Ik leerde, hoorde feiten die ik nog nooit hoorde en waar we allemaal helemaal geen vermoeden van hadden. De Chinezen die de lijken kwamen opruimen, de Engelsen die evengoed gasaanvallen uitvoerden, de ondergrondse dug-outs, het sobere Duitse Soldatenfriedhof waar bijna geen Duitsers komen, de studentengraven en de vergeten soldaten. Dat leerden we niet op school. We wandelden door de trenches, loopgraven, of de tranchées zoals mijn grootvader ze noemde en stonden bij het graf en gedenksteen van John McCrae 'In Flanders fields the poppies blow'. Geboeid bleven we de hele tijd naar onze gids luisteren. Moe van het in- en uitstappen, het slenteren, het luisteren genoten we van ons streekbiertje

en het typisch streekgerecht, zoals het aangekondigd was : ovenkoek met warme hesp. Lekker. En dan 3 stappen te voet naar de Menenpoort voor de Last Post.  Onverwacht en ongelooflijk druk was het daar. Er was een

Australische delegatie, met een soort grote cowboyhoeden. Ook indrukwekkend. Om kwart na acht terug de bus in naar Oostduinkerke naar een fris slaapmutsje en een zacht bed.

We lunchen en nemen onze intrek in het Moevenpick hotel. Een sprookje. We hebben een kamer in “The Village”, kleden ons om en trekken richting Dode Zee, uittesten of het fabeltje van het drijven waar is. En het is waar. Een onvergetelijke ervaring, drijven op het zoute water, in de stilte en het avondzonnetje, zwemmen onmogelijk, omkantelen wel, insmeren met zachte modder, afspoelen met fluwelig water, met open mond naar de vuurrode zonsondergang kijken vanuit de luie zetel op het kamer-terras, aan de rand van het kleine semi-prive zwembad.

En ‘s avonds met een heerlijk zacht huidje en glanzend haar de “1001 arabische nachten” ingaan. Geen gewoon diner maar opgeluisterd door een showtje met buikdanseres en live band. Na het buffet haalden we dan ook ons hartje op op de dansvloer, nog niet denkend aan morgen en terug naar huis gaan.

En afscheid nemen. Dat deden we al ‘s middags, toen onze gidsen ons verlieten, hun taak zat erop. Vaarwel, Mo, vaarwel Fata, het ga jullie goed. En ja, we zijn veilig thuisgekomen.

Laatste dag. We verlaten Aqaba richting Dode Zee. We rijden langs de “Oude Koninklijke Weg”, met dramatische vergezichten, de “grand canyon van Jordanie”.

 De Dode Zee, 400 m onder de zeespiegel, geen leven mogelijk door te veel zout. Langs de weg zien we witte zoutafzettingen, een witte vlakte met rotsen, bergen : prachtig. We stoppen om de vrouw van Lot te bewonderen, je weet wel, die omkeek en in een zoutzuil veranderde. Ze staat er nog altijd !

Stilaan voltrekt het wonder zich : er komt beweging in de bedoeienentent, het buffet krijgt vorm, de champagne komt eraan, het bandje begint te spelen. Muziek verzacht de zeden maar de stemming komt toch niet los.

In de namiddag hadden wij, vrouwen-zonder-man, al buikdansen geoefend onder leiding van een echte buikdanseres onder ons (sic). We zouden onze show opvoeren, voor de echte buikdanseres er was. Om de stemming erin te krijgen bedachten we allerlei scenario’s, toen iemand een per-ongeluk-in-het-zwembad-vallen voorstelde. Ik, overmoedig, stelde mij kandidaat. Ik zou de reisleider heupwiegend bij de handen nemen en langzaam achteruit naar het zwembad toe stappen. Giechelend stelden we ons in groot ornaat, blote buiken, en als volleerde danseressen betraden we de piste. En zo gezegd, zo gedaan, na eerst toch de warmte van het water getest te hebben, danste ik achteruit met een gewillige Mo mij volgend (2de keuze, de reisleider was nergens te bekennen). Ik vergeet nooit zijn gezichtsuitdrukking “non,non, stop, stop…” en plets, daar ging ik. Toen ik weer aan wal kwam was er grote hilariteit, gelach, gepraat, de dansvloer stond vol, het ijs was gebroken en de avond kon niet meer stuk. De hele weg naar het hotel terug daverde de bus van de goede oude Vlaamse liedjes a la” we gaan nog niet naar huis”.

We wachten... en intussen gaat de zon in duizend tinten onder aan de Rode Zee  

Laatste dag in Aqaba. We maken ons klaar voor een boottocht op de Rode Zee, met zwem- en snorkelmogelijkheid. We varen langzaam, langs de ene kant de kust van Jordanie, de andere oever Israel, richting Egypte. Het is een beetje onwezenlijk.

Grote tankers liggen aangemeerd. Wanneer kunnen we nu eindelijk zwemmen en snorkelen ? De kapitein stopt niet… zware discussie en eindelijk ligt de boot stil, veel te dicht bij de kust om nog iets onder water te zien. Zwemmen kan wel en het is heerlijk in het water. Jammer dat er maar enkele durvers zijn, we duiken van de boot in het lauwe zoute water. Zalig ! Terug naar het hotel, te voet, helemaal opgefrist, klaar voor een zoetwaterdouche en een veelbelovend Oriental Diner.

Om 16 h staan we er weer, vol verwachting. Er is ons veel beloofd. Typische decoratie, handwerk, kooklessen, keramiek maken, brood bakken, tatoeages zetten, kamelen op het strand, live music en vuurwerk, met een glas champagne als aperitief. Flop, de ballon doorprikt. Als we er aankomen is er nog niets klaar. We moeten nog eventjes wachten. We doden de tijd met rondwandelen op het kleine strand, liggen even in de strandstoelen met smoezelige kussens, we wachten.

Pech onderweg was er ook nog, een van de oude aftandse jeeps begaf het. De voorgaande kolomne merkte niets en reed rustig voort, de voorlaatste wagen juist voor ons, stond stil. Wij lieten hen niet in de steek, Jordaanse en Vlaamse krachten werden gebundeld en na veel vijven en zessen reden we weer. De groep wachtte in de bussen, wist niet wat er aan de hand was en wij, brave, ontvoerde, bijna-in-een-harem-verdwenen vrouwtjes kregen boze blikken.  En de beloofde desertpolitie hebben we niet gezien.

we zitten nog maar pas terug in onze jeep, Mohammad staat nog aan de kant, en we scheuren er met een rotsnelheid vandoor, de verkeerde richting uit. We zien nog de verbijstering bij de anderen, de Mo die in een andere jeep springt. We gillen en lachen, dit kan niet echt zijn, maar we blijven rijden en beramen een plan. We laten ons toch niet zomaar ontvoeren. Het raampje naar de chauffeurscabine blijkt te smal om een van ons door te laten, ze zit vast met een been naast de chauffeur, die ook lacht. GSM- bereik is er niet, dat proberen we ook uit. Na een helse rit stopt de jeep, lachend vraagt de chauffeur onze passen, die heeft hij nodig om de Saoudische grens over te steken. Hebben we niet bij, dus brengt hij ons maar terug. De Mo-jeep komt ons tegemoet, die kwamen ons, een beetje laat, redden. Dit was echt een grap, lachen en gek doen geblazen, toch maken we eventjes de bedenking ‘stel dat dit je echt overkomt’,  het gebeurt…

We geven ons niet zo maar gewonnen. We slepen onze twee begeleiders mee in het complot : een van de vrouwtjes neemt het stuur van de jeep over, de twee mannen gaan op hun buik tussen onze benen in de laadbak en zo komen we terug bij de groep. Onze reisleider zag ons van ver aankomen, hij twijfelde, dat konden wij niet zijn, twee man te weinig en een vrouw aan het stuur…

Bij de volgende halte, fotostop bij Little Bridge, een kleurige rotsformatie, herhaalt zich hetzelfde scenario, onze reisbegeleidster draagt ook haar steentje bij, maar we weigeren mannelijk gezelschap, we kunnen zelf ons mannetje staan.

Een van de sterke mannen moet zich tegenover de vrouwelijke overmacht bewijzen, veronderstel ik, en beklimt, tegen de zin en waarschuwingskreten van iedereen in, de steile rots. Eind goed, al goed. Hij komt veilig terug op de begane grond, wij stonden intussen in het warme zand en de warme zon te wachten en gaven, denk ik toch, iemand de gelegenheid om er met mijn dinars vandoor te gaan. Gelukkig niet veel meer, en niets anders dan dinars.

We stoppen nog eens in het gebied van de Sand Dunes. De fotocamera’s klikken.

En dan gebeurt het...

‘s Morgens staan we paraat, met zonnecreme, hoedjes en petjes en keffiyehs om de hete woestijn te trotseren. Na uitleg in het verzorgde bezoekerscentrum annex tentoonstellingsruimte, op naar de jeeps die in een lange rij staan te wachten. Mohammad wil absoluut met ons groepje van zes vrouwen in dezelfde jeep. Iedereen stapt in en wij blijven verweesd achter. Niet getreurd : onze gids was blijkbaar op zoek naar de beste jeep voor ons. De anderen zijn al uit het zicht verdwenen, de jeep stopt bij een kamelendrijver, vraagt Mohammad de weg ? We rijden verder, en lachen “Je ontvoert ons toch naar een gezellige harem ?”  Geen reactie van ons mannelijk gezelschap. We vervoegen de anderen die stoppen aan een canyon. Stefaan komt hoofdschuddend, bezorgd, rond onze jeep wandelen. Zes vrouwen in hetzelfde voertuig, daar is hij niet gerust op. Onlangs is er nog zo’n jeep ontvoerd. We lachen. En rijden gezwind verder met onze jonge chauffeur en onbezorgde gids. Het is weer volop genieten, Wadi Rum rozerood zand met rotsen van zandsteen en graniet.

En dan verder, een lange rit naar Aqaba. 

We stoppen halfweg, sanitaire stop en er is een winkeltje… Onze hotels worden steeds beter. Na het inchecken is er nog tijd om de zwembaden uit te testen, enkele dames laten zich verwennen bij de kapper, het dinerbuffet kan niet romantischer, buiten, groot terras, orkestje en zangeres. We worden er zowaar weemoedig van. Geen zin om een einde aan deze wonderbare avond te maken, trekken we nog eventjes naar de bar waar we verrast worden door een swingende buikdanseres.  

We mogen uitslapen wordt gezegd, direct gevolgd door de mededeling dat we om 9h30 stipt aan de bus verwacht worden voor een kennismakingsrondrit door Aqaba. Uitslapen ?

Aqaba is de enige stad aan zee, grenzend aan het Israëlitische Eilat, in het uiterste noorden van de Golf van Aqaba, in het zuidwesten van Jordanië.

Een glasbodemboot wacht ons op. Een tochtje op en onder de Rode Zee toont ons de feëerieke koraalriffen die hier op hun puurst zijn. We lunchen in Captain’s Restaurant, er wordt ons verteld dat dit het beste restaurant van Aqaba is. Lekker is het in elk geval, een grote plaatselijke vis met de traditionele, reeds gekende mezze vooraf.

Namiddag vrij, genieten van zon, zee, zwembad, ijsje en drankje. Weer genieten van het mooie romantisch verlichte terras, heerlijk buffet, mooie muziek en vooral de aangename avondtemperatuur, genieten van de pina colada in de bar.  Morgen lokt de woestijn, Wadi Rum.

Na het aangeboden aperitief, op het hooggelegen terras met de stadslichtjes op de achtergrond, tot een dansje uitnodigende muziek, een lekker dinerbuffet, een nachtje rust en een heerlijk ontbijt, wacht ons SHOBAK, een hooggelegen kruisvaardersburcht. De moeizame klim wordt beloond met mooie vergezichten en de ruine mag er ook best zijn. De moeite en de getrotseerde warmte waard.

 ‘s Middags nog een laatste lunch in ons Petra-hotel. Niet geluierd, we vetrekken naar Klein Petra of Siq Al-Barid, een uitwijkplaats voor kamelen, drijvers en handelaars als Petra volzet was. Er is ook een smalle kloof die toegang geeft tot het dorp en voor koelte zorgt. Niet zo indrukwekkend als Petra, maar toch ook een verkenning waard.

Met een klein groepje moedigen, de anderen blijven rusten met een drankje in de grote tent, stappen we fiks langs een heel mooie weg, naar Beda, een ruïne van een nederzetting 8000 j VC. Blij dat ik dit gestapt heb, en zeker de weg er naartoe liep door een fascinerend ruw natuurgebied. Geitjes klommen op de rotsen, bedoeïenententen stonden vlakbij, de oorverdovende stilte werd enkel doorbroken door het gelach van spelende kinderen in de koele grotten.

   Petra, de Roze Stad waar iedereen die het gezien heeft zo vol van is. Vol verwachting vertrekken we te voet uit het hotel, we stappen over op een paard of in een koetsje en bereiken zo de Siq, een nauwe kloof van ongeveer 1 km. Hier krijgen we weer uitgebreidde uitleg door onze gidsen, Mohammad en Fatina, wandelen langzaam verder. Hand in hand, op bevel de ogen dicht, naderen we het einde van de kloof en staan plots voor de in het zonlicht schitterende Schatkamer.

Ik wist niet hoe ik mij Petra moest voorstellen, al zoveel foto's gezien, zoveel enthousiaste reacties gehoord, maar wat ik te zien krijg had ik echt niet verwacht. 

Dwalend door de stad staan we versteld van de, in de eerste eeuw na Christus door de Nabateers, in de roze zandstenen rotsen uitgehouwen paleizen, tempels, schatkamers, tombes. In een hoger gelegen tempel, nietig in het grote gebouw, zingt Simone voor ons Piu Jesu. Mohammad zocht voor haar de ideale plaats uit, het galmt door de uitgeholde lege rots, klinkt fantastisch door de optimale akoestiek. Iedereen, ook de andere toeristen, wordt er stil van en ze krijgt dan ook een daverend applaus.

 Na de buffetlunch terplaatse, in een bijbels landschap, hebben we vrije tijd. Enkele moedigen wagen de lange klim naar de hooggelegen offerplaats of het praalgraf, de meesten wandelen nog genietend rustig terug, wagen een kameelrit of stappen terug het koetsje in dat hen naar de uitgang brengt, een unieke ervaring rijker. 

Ik wandel alleen, echt alleen soms in de bochten van de Siq, blote voeten in het warme zand en laat de magie van deze plaats over mij komen, het is als een meditatie, dit gevoel wil ik vasthouden…

Warm, dorst en honger : Kerak, Castle Plaza lonkt. We zijn te laat op de afspraak en in plaats van in het mooie hooggelegen restaurant worden we in de kelder gedropt. De vlugge lunch smaakt er niet minder om. We krijgen een rondleiding in de grote kruisvaardersburcht, rustplaats voor de voorbijtrekkende reizigers, met een schitterend zicht op de wadi’s of riviervalleien.

 We hebben een vrij lange rit voor de boeg, daarom bedacht onze reisleiding een traktatie onderweg, Een buurtwinkel : onze begeleider vraagt of ze arak verkopen, nee, maar kom toch binnen, we hebben wel zoete banaantjes en appels en … geen arak dus. Gids Mohammad en chauffeur Ismael zitten te smoezen, in het Arabisch uiteraard.  Onze bus keert om, rijdt terug, de tweede bus die niet weet wat er aan de hand is volgt gedwee. We stoppen voor een winkel… en daar hebben ze arak ! De rit wordt vervolgd en we drinken op ons aller heil en gezondheid.  We volgen de Koningsweg en daarna de Woestijnweg, nooit vervelend door de prachtige vergezichten.

 We nemen onze intrek in het luxueuze hotel, genieten van een uitgebreid buffet en trekken dan richting Petra by Night, een mystiek moment met honderden kaarsen. Een lange tocht in het donker, niet genieten van de sterrenhemel tijdens het stappen want de zandweg is met keien bezaaid. Moe duiken we ons bed in want morgen is de grote dag : het wereldwonder Petra !

Inschepen richting Petra. In het begin van de reis kregen we al te horen dat er een programmawijziging was. We zouden alles krijgen wat vermeld werd maar in een andere volgorde. Reden : een groot concert op de Petra-site ter nagedachtenis van Luciano Pavarotti, met wereldberoemde sterren en de koning en koningin. Geen toeristen toegelaten die dag, en ook geen toeristen in alle betere hotels, daar moesten de beroemde gasten hun intrek nemen. Zwaar probleem voor de touroperators en reisbegeleiders ! Wij bleven dus een nachtje minder dan voorzien in ons Petra-hotel (Moevenpick) en weken uit naar ons Aqaba-hotel (ook Moevenpick) voor een nachtje meer. We hoorden van een groep die in plaats van hun voorziene sterrenhotel in een toeristisch bedoeïenententenkamp moest overnachten, Leuk, tenminste als je daar op voorhand voor gekozen hebt…

 En route dus, zo’n 200 km, met eerste stop in Madaba waar we in de Byzantijnse St George kerk de oudste landkaart van het Heilig Land gingen bekijken. De kaart werd ons eerst in het lang en breed uitgelegd door onze welbespraakte gids, 5 minuutjes werden minstens een kwartier, en hij eiste volledige aandacht en stilte van iedereen ! De mozaïken lonkten maar geen tijd, vooruit naar de volgende bezienswaardigheid.

Mount Nebo (Jebel Naba), de plaats waar de 120-jarige Mozes zou gestorven zijn nadat God hem het Beloofde Land  liet zien. We staan op de berg, bij het herdenkingskruis en kijken richting Israel, richting Jeruzalem, op een boogscheut verwijderd. Prachtig panorama, ongelooflijk gevoel daar te staan, wel heel warm en we zijn er niet alleen !

Plots was er een hels lawaai. Hoefgetrappel, geroep, geweerschoten… Langs de trein reden gemaskerde mannen op vlugge paarden schietend en roepend, één van hen sprong op het treinbalkonnetje waar ik toevallig stond. Het eerste ogenblik wist niemand wat er aan de hand was, lichte paniek, toen daagde het : het was een stunt, een grap. Een van de dames werd ontvoerd en onze galante gids ging er achteraan en bracht haar, samen met de hele meute ontvoerders, veilig terug. Iedereen klaar wakker en alert, lachend, druk.

 Nu snapten we ook de  uitleg voor de aanwezigheid van de arm der wet, vooraf een beetje spanning erin brengen.

Nog napratend arriveerden we aan het stationnetje Jizza midden in de woestijn. Een onwerkelijk tafereel wachtte ons daar op : mooi gedekte tafels op het perron, onder de sterrenhemel, aangename temperatuur intussen, mooie muziek, vriendelijke obers en vooral een lekker buffet. De prijs van de wijn was iets minder aantrekkelijk, maar na stevig onderhandelen door onze reisleider werd die gehalveerd ! De stemming was opperbest, er werd gedanst, gepraat, gelachen, en dan terug de bus in voor de laatste nacht in Amman.

We lunchen in een Lebanese House, Um Khalil. Het eten is  weer eens overvloedig en heerlijk. Alleen de koffie blijft altijd een verrassing, we weten nog niet goed hoe we een gewone grote niet-zoete koffie moeten bestellen. We proberen alles en krijgen ook alles, koffie in alle soorten en maten en smaken, vooral geparfumeerd met cardemom. Schijnt goed voor de spijsvertering, dat geloven we dan maar.

We rijden terug naar Amman doorheen de Wadi (=vallei). Eventjes rust, opfrissen en terug de bus in voor een treinrit met een originele stoomtrein van het Lawrence of Arabia tijdperk. De dames krijgen allemaal een witte  hoofddoek, blijkbaar nodig op de trein, de mannen een keffiyeh met agaal en we leren hoe we dit allemaal moeten ‘draperen’. We doen een beetje gek, de sfeer zit er goed in. Op ons treintje stappen ook enkele politiemannen op. Nodig, wordt er gezegd, want die treintjes worden soms overvallen. Tijdens het rijden wordt duidelijk dat de politie een vlotte doorgang regelt op de enkele drukke kruispunten die we dwarsen en dat ze de kinderen die stenen gooien naar de trein stoppen met snoep. Het is een hele rustige, mooie rit, eerst langs de armere buitenwijken van Amman, moeders met kinderen komen overal naar buiten, aan vensters en poortjes, om te zwaaien naar de trein, daarna door eindeloze vlaktes, bezaaid met stenen en rotsen en plastiek afval. Sommige delen werden zo goed als mogelijk omgeploegd om tarwe te zaaien, blijkbaar het enige dat hier in die woestenij groeit. Hier en daar zien we bedoeïenen met hun schamele tenten en geitjes, schapen, een enkele kameel. En ons treintje dendert rustig voort, er is drinken en zelfs bier aan boord, het is warm, heel warm en we worden een beetje loom, tot….

Jarash. Jerash.  Allemaal dezelfde stad, indrukwekkende bouwwerken, ruïnes nagelaten door de Romeinen. Indrukwekkend is het juiste woord. We waren er vrij vroeg en konden rustig rondwandelen, bekijken en genieten. Een tweetal uren later, bij het terugkeren naar onze bus was het een overrompeling van toeristengroepen en een parking vol touringcars. We hadden dan ook eerst nog een Romeinse ‘chariot experience’ bijgewoond. Al die Jordaniërs met grote valse snorren en Romeinse legeroutfit en de jonge  verteller met zijn zwoele sexy stem konden ons wel eventjes boeien na het rondwandelen in de brandende zon, een rustpauze op de tribune onder het zeilen afdak in de schaduw, met een fris briesje. Na afloop was het weer fotoshoot. We zochten er ons een knap exemplaar uit, ocharme, in die warmte in zo’n zwaar harnas moeten poseren met een stelletje overjaarse pubers. Je zal je boterham maar zo moeten verdienen.

Wat hebben we vandaag geleerd ?

Dat onze gids beter Frans spreekt dan Engels. Wij, soepele meertalige Vlamingen zijn dus overgeschakeld op de Franse conversatie.

Dat de doeken, kofia, op de hoofden van mannen en vrouwen geen religieuze betekenis hebben maar enkel dienen tegen de zon en het zand.

Dat mannen met rood-wit geblokte kofia Jordaniërs zijn, de blauw-witte zijn Palestijnen en de helemaal witte zijn Saoudi-Arabiërs of hoe je dat ook zegt, rijke Arabieren dus.

Dat de stand van het leren kroontje, ocal, dat deze doeken op hun hoofd houdt naargelang het recht of schuin links of rechts staat hun wettelijke staat aangeeft : gehuwd of zoekend of zoiets, als het waar is natuurlijk want onze lieve gids durfde er nogal eens met zijn klak naar slaan.

Dat trouwen hier heel duur is, de man geeft goud aan de bruid als onderpand-belegging voor als hij haar zou verlaten en er moet een groot feest zijn en dat kunnen de meeste mannen niet betalen, dus weeral volgens onze gids zijn er veel ongetrouwde mannen. Ze moeten ook instaan voor het onderhoud van hun familieleden die werkloos zijn (geen vergoeding) en voor hun oude ouders die geen pensioen krijgen. Op de vraag van een meereizende bomma of hier nog met kamelen betaald wordt voor een bruid : neen dus ! We opperden dat de kamelen misschien vervangen werden door vaten olie ? Neen dus.

Dat de wijn en een biertje hier onmenselijk duur zijn en niet overal te verkrijgen. We zijn duidelijk in een non-alcoholisch moslimland. Water daarentegen is er meer dan genoeg en betaalbaar.

 Dat de buikdanseressen niet Jordaans zijn maar Russisch, Bulgaars, Libanees ... zéker niet Jordaans.

Dat alles hier met de Franse slag gaat. We vermoeden dat een Jordaans uur niet hetzelfde aantal minuten telt als een Europees uur en Jordaanse kilometers niet dezelfde lengte hebben als de onze.

En dat alles Insjallah is. Vrij vertaald : als ’t God belieft.